Cała prawda o barterze

Oznaczanie barteru 

Treści tworzone w ramach barteru zawsze są treściami reklamowymi. To znaczy, że twórca powinien je wyraźnie oznaczyć – tak samo jak płatną współpracę. Ukrycie faktu, że dany produkt został przekazany w zamian za publikację, to nie tylko ryzyko zarzutu „ukrytej reklamy”, ale i wpadka wizerunkowa, której lepiej uniknąć.

Kluczem jest umowa. Jeżeli pisemnie lub słownie ustalono, że po otrzymaniu produktu twórca zarekomenduje go na swoim kanale — to podstawa do uznania współpracy za barter. Jeżeli jednak twórca otrzymuje produkt bez wcześniejszego porozumienia, w tej sytuacji można mówić o prezencie, którego oznaczanie również podlega określonym zasadom. 

Oznaczenie barteru powinno być czytelne, zrozumiałe i jednoznaczne dla każdego odbiorcy, np. „współpraca reklamowa z [marka]” albo „materiał zawiera barterową współpracę z [marka]” oraz  #reklama. Ukrywanie barteru pod płaszczykiem „prywatnej rekomendacji” może być potraktowane jako nieuczciwa praktyka rynkowa i podważyć wiarygodność twórcy.

UOKiK rekomenduje dwupoziomowe oznaczenie materiałów – z wykorzystaniem zarówno dostępnych funkcji danej platformy, jak i dodatkowego oznaczenia we własnym zakresie (np. w opisie, na zdjęciu lub filmie, bądź w narracji materiału).

Jak oznaczać barter? 

• Używaj jednoznacznych określeń – np. „Współpraca reklamowa z [marka]”, „Materiał powstał we współpracy barterowej z [marka]”.
• Wskaż promowaną markę.
• Umieść oznaczenie w widocznym miejscu – na początku opisu posta, w pierwszych sekundach filmu lub wyraźnie na stories.
• Oznaczaj materiały dwupoziomowo – z wykorzystaniem dostępnych funkcji platformy, jak i dodatkowego oznaczenia we własnym zakresie.
• Pokaż to w treści, a nie tylko w hasztagach – samo #współpraca czy #reklama na końcu opisu to za mało.
• Taguj markę, ale nie ograniczaj się do tego – oznaczenie profilu brandu to dodatek, nie główna forma ujawnienia współpracy.
• Unikaj mylących zwrotów – np. „prezent od marki”, „dostałem od…”,  „zostałam zaproszona…” sugeruje nieumówiony wcześniej gratis czy prezent, a nie ustalone świadczenie reklamowe.
• Bądź spójny – stosuj te same zasady na wszystkich kanałach (Instagram, YouTube, TikTok, blog).

Jak nie oznaczać barteru? 

• „Prezent od [marka]” – sugeruje gratis, a nie ustaloną współpracę.
• „Dostałem od…” / „Przyszła paczka od…” – wskazuje na upominek, nie reklamę.
• Samo oznaczenie profilu marki, bez wyjaśnienia, że to współpraca.
• Hashtag umieszczony na końcu opisu, gdzie użytkownik może go nie zauważyć.
• Ukrywanie oznaczenia w gąszczu innych hashtagów/elementów.
• Brak oznaczenia w treści stories/wideo (np. mówienie o produkcie, ale bez informacji o barterze).
• Oznaczanie tylko w opisie filmu, a nie w samym materiale (np. na YouTube).
• Oznaczenie w języku innym niż polski.
• Oznaczenie w formie skrótowej np. “promo: lub “spons”.
• Oznaczenie w formie niejednoznacznej – nie wskazującej na fakt otrzymania korzyści przez twórcę. 

Rozliczanie barteru 

Barter to transakcja, w której obie strony świadczą coś sobie nawzajem – dlatego w rozliczeniach przyjmuje się zasadę „faktura za fakturę”. Marka przekazuje produkt lub usługę i wystawia fakturę na jego wartość. Z kolei influencer świadczy usługę reklamową i również wystawia fakturę – na kwotę równą wartości tego, co otrzymał. 

W praktyce pieniądze nie przepływają, ale w dokumentach księgowych pojawiają się dwie faktury, które wzajemnie się kompensują. Dzięki temu obie strony mają prawidłowo udokumentowaną transakcję, unikają problemów z urzędem skarbowym i mogą spokojnie wykazać barter w rozliczeniach podatkowych.

Nie bój się barteru — po prostu nawiązuj go z głową! 

Barter może być świetnym sposobem na start współpracy z markami i budowanie portfolio – pod warunkiem, że jest dobrze oznaczony i prawidłowo rozliczony. Dzięki niemu twórca zyskuje nie tylko produkt, ale też doświadczenie i szansę na dalsze, płatne kampanie. Klucz to przejrzyste zasady i brak nieporozumień. 

W przypadku wątpliwości — wchodzimy my. Pomagamy przygotować umowę, doradzamy jak rozliczyć wymianę i dbamy, żeby Twoja współpraca była zgodna z prawem i bezpieczna.

Skontaktuj się z nami!